Uống nước nhớ nguồn

Drink the water, remember the source. It sits beside "remember who planted the tree" and people often use them as if they were the same sentence, but the picture is different and the difference is the whole point. An orchard has one planter you could in principle name. A spring has no planter at all — the water arrives from somewhere upstream and further back than anyone alive has walked, through people whose names are already gone. So this is the proverb Vietnamese families reach for at the ancestor altar rather than at the dinner table. It is not about thanking a person. It is about accepting that you are downstream of people you will never be able to thank, and that the correct response to that is to keep the water clean for whoever is drinking below you.

Uống nước nhớ nguồn. Câu này hay đi cùng với "ăn quả nhớ kẻ trồng cây", nhiều người dùng lẫn nhau, nhưng hình ảnh khác hẳn. Cây thì còn biết ai trồng. Nguồn thì không — nước chảy từ đâu đó xa lắm, qua bao nhiêu đời người mà tên tuổi đã mất từ lâu. Vì thế câu này thường được nhắc trước bàn thờ tổ tiên hơn là trong bữa cơm. Không phải cảm ơn một người cụ thể, mà là nhận rằng mình ở phía hạ nguồn của những người mình không bao giờ cảm ơn được, và việc phải làm là giữ nước cho sạch để người dưới còn uống.